عاطفه سرد

بهداشت روانی  

خطر چیست؟ آنچه سلامت انسان را تهدید کند.

سلامتی ، تنها نبودن بیماری  ومعلولیت نیست.

سلامتی یعنی چه: سلامتی یعنی رفاء کامل جسمی ، روانی ، واجتماعی

ارتقاء سلامتی یعنی :توانمندساختن مردم برای تسلط واحاطه برسلامت خود وبهبود آن است.

بهداشت روانی طبق تعریف بهداشت جهانی : قاطعیت ارتباط موزون با دیگران ، تغییر واصلاح محیط فردی و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی

هدف بهداشت روان : تامن سلامت روانی افراد جامعه به وسیله پیشگیری از ابتلاء به بیماریهای روانی ، ایجاد محیط سالم وبرقرای روابط صحیح انسانی  بادیگران

اصول اساسی بهداشت روانی :

1-    احترام به شخصیت خود ودیگران

2-    شناخت محدودیتها خود( نقاط  ضعف )

3-    دانستن این حقیقت که رفتارانسان معلول عواملی است .

4-    برقراری روابط صمیمانه با دیگران

5-    شناخت احتیاجات ومحرکاتی که موجب رفتار واعمال انسان می شوند.

6-    پرورش استعدادهاورغبتها

7-    شناخت زمینه های آسیب پذیر خود

8-    پذیرش احساسات خود

هدف بهداشت روان

تامین سلامت فکر وروان افراد جامعه به وسیله پیشگیری از ابتلاء به بیماریهای روانی و کنترل موثر در بروز بیماریها ی روانی، ایجاد محیط سالم برای برقراری روابط صحیح انسانی ، بهزیستی ،رفاء اجتماعی وسازش منطقی با پیش آمدهای زندگی .

پس بهداشت روان علمی است برای بهزیستی ورفاء اجتماعی و تشخیص به موقع بیماریهای روانی

جمعیت های آسیب پذیر از نظر بهداشت روانی

1-    بیماران

2-    معلولین روانی

3-    عقب ماندگان ذهنی

4-    بی سرپرستان

5-    معتادین

6-    نیازمندان اقتصادی

7-    کودکان ونوجوانان

8-    زنان باردار

9-    زنان مطلقه

10- داغدیده وسوگ

11-فرزندان طلاق

12- فرزندان افراد معتاد

13-  فرزندان خانواده های آشفته

14- فرزندان والدین پرمشغله

با این حال به خاطر بسپاریم که : بسیاری از افراد که در محیط های نامساعد و مخاطره انگیز هستند به زندگی موفقی دست یافته اند . یعنی رشدی سالم و زندگی خوب را تجربه کرده اند و به رفتارهای پر خطر آلوده نشده اند.

ویژگی های  مهم این افراد

1-    داشتن آرمانهای خوب

2-    داشتن انگیزه های قوی وپایدار

3-    خوش بینی به زندگی

4-    داشتن روابط سالم

5-    تسلط برخود

6-    خودباوری

7-    اعتماد به نفس

8-    مثبت اندیشی

9-    داشتن الگوی مناسب در خانواده

10-برنامه ریزی مثبت  

11- سعی در افزایش مهارتهای اجتماعی

 محیط های آموزشی کانون توجه صاحب نظران سلامت  وروان هستند آنان باگروههای سنی که به عنوان گروه های حساس شناخته می شوند سروکار دارند مساله ای  مهم این است که گروههای  حساس بیشتر اوقات  خود رادر مدرسه می گذرانند همچنین در سنین راهنمایی ودبیرستان است  که پایه ریزی شخصیت افراد در بزرگسالی روی می دهد به دلیل اهمیت سلامت روانی در دوران بزرگسالی روانشناسان وصاحب نظران در مراکز آموزشی ومدارس به دنبال تحقیقات ویافته های خود هستند امید است با مطالعه گنجانده شده در این مقاله گامی هرچند کوچک در اهداف عالی بهداشت  روانی واهمیت آن درمدارس برداشته باشیم .

ضرورت توجه به بهداشت روانی دانش آموزان در دوران بلوغ

بلوغ یکی از مهمترین دوره های زندگی فرد است که ازنظر روحی وجسمی  تحولات عمیقی در اوایجاد می شود نوجوان در این دوران از نظر جسمی در حال رشد  از لحاظ عاطفی نارس به لحاظ تجربه محدود واز لحاظ اجتماعی بسیلر شکننده وتحت تاثیر دیگران است لذا هرگونه عدم آشنایی به تغییرات روانی در این دوران منجربه بروز مناقشات خانوادگی واجتماعی شده ومنشا انحرافات اخلاقی اعتیاد و...می گردد.

برای درک نوجوان باید به چند نکته توجه کرد:

1-طرز فکر اونسبت به خود وخانواده وهمکلاسی هاو.....

2-طرز فکر اوراجع به اهداف وآمال وآرزوهایی که در سر می پروراند لذادر هیچ دوره ای به اندازه این دوران نوجوان نیاز به راهنمایی وحمایت ندارن پس آنان رادریافته وبا گذاشتن کلاسهای آموزشی لازم راه گشای آنان در این دوران باشیم   نقش خانواده در تامین بهداشت روانی دانش آموزان :

خانواده اولین کانونی است که کودک در آن پرورش می یابد وبنیا ن واساس رفتارهای هر فرد در آنجا نهاده می شود .برخورد باکودک در خانواده ها متفاوت است برخی خرده گیر سرزنش گر سلطه جوبرخی بی اعتنا وبرخی کاملا مطابق میل کودکان عمل میکنند که هردو روش غلط می باشند .آنچه مورد توجه کودک است صراحت وکنترل معتدل وقاطعیت است وبی ثباتی روانی کودکان را به هم می ریزد لذا باید الگوی رفتاری مناسبی برای کودکانمان باشیم

نقش مدرسه در تامین بهداشت روانی

مدرسه نیز در کنار خانه در تشکیل و تکامل شخصیت و عادات و رفتارکودکان سهیم است و یکی از مهمترین عوامل اجتماعی نمودن کودک می باشد.

با گشوده شدن افق جدیدی همچون مدرسه در برابر کوک او تحت تاثیر شرایط جدید قرار گرفتهو از آن الگو برداری می کند. این دوران روند رشد عاطفی ، روانی و جسمی کودکان سرعت بخشیده و کودک نا آموخته ها رادر آنجا می آموزد، البته تاثیر مدرسه بردانش اموزان بستگی به تفاوتهای فردی ، سازگاری فردی و تجربیات قبلی دانش آموزان دارد، امابه هرحال اگر ارتباط صحیح بین خانه ومدرسه صورت گیرد.کودکان با شوق بیشتر در راهپیشرفت تحصیلی ورشدوشکوفایی قدم خواهند گذاشت

.محیط فیزیکی ، محیط فیزیکی مدرسه ( نور،رنگ،بهداشت، امکانات و...) بررفتارکودکان موثربودهوچونبیشترین ساعات دانش آموزان درآن محیط می گذرد، پس بایدشرایط فیزیکی مدرسه وکلاس توجه خاص نمود

.بهداشت روانی مسئولین مدرسه : هم دررسیدندانش آموزان به یک بهداشت روانی سالم موثراست ویک نوع ارتباط اولیاءمدرسه بر رفتار وشکل گیری شخصیت دانش آموزان تاثیر خواهد گذاشت.

منابع

1-    راهنمای بهداشت در مدارس ، انتشارات اداره کل تغذیه عمومی

2-    مجلات پیوند ، انتشارات انجمن اولیاء ومربیان

3-    توانبخشی و بهداشت معلولان- پری وش حلم سرشت

4-    هفته نامه نگاه انتشارات آموزش وپرورش

5-    جزوات و بروشورهای انجمن نشاط – حسن امانی

 نویسنده : حسن امانی مشاور تربیتی - تحصیلی